Hoe overstromingen tegenhouden?

INLEIDING

Als tuiniers hebben we een haat-liefdeverhouding met water. In de zomer proberen we zoveel mogelijk water in onze tuin te houden, maar in de winter hebben we er vaak te veel van en proberen we het weg te krijgen. We zien het op het nieuws: straten die blank staan, modderstromen, auto’s die worden weggesleurd. Je mag er zeker van zijn dat de overstromingen van 2021 in Wallonië niet de laatste keer zullen zijn. Zucht, helaas!!

Maar Pieter, is dit niet iets wat de overheid moet oplossen? Zij moeten toch meer bufferbekkens, een beter rioleringsnet en waterplannen voorzien? Uiteraard!! Dit zijn inspanningen die langzamerhand zullen worden doorgevoerd. Maar ik reken er niet op dat dit voldoende zal zijn. Daarom neem je best je eigen lot in handen: Better safe than sorry. Hieronder geef ik enkele tips over hoe om te gaan met water in de tuin en hopelijk het ergste te vermijden.

Hoe water weghouden in de tuin?

Het klinkt raar. Water weghouden? Ik dacht net dat ik water moest vasthouden. Dat klopt! Maar alleen water dat binnen je eigen perceel valt. Ik leg het je uit:

Dit is de eerste stap om overstromingen te kunnen bestrijden. Zorg ervoor dat water van buiten je perceel niet kan binnenstromen. Het lijkt simpel, maar veel mensen denken hier niet over na. Elke druppel die uit de lucht valt moet ergens naartoe. En aangezien we in België nogal wat verhard oppervlakte hebben, zal 15% van al het water naar de riolering lopen. Over een verhard oppervlak!! Dus over de straten waar jullie huizen en tuinen aan gelegen zijn. Sowieso worden huizen vaak enkele centimeters hoger gelegd dan de straat. Maar dit zal in de toekomst niet meer voldoende zijn. Die 6cm stoeprand zal ons niet meer redden als het op hevige buien aankomt.

Dit is wat ik voorstel. Indien je huis meer dan 15 cm hoger ligt dan de straat. Top!! Jullie zitten safe. Anderen zullen ingrepen moet ondergaan:

1. Voorzie een barrière: zorg ervoor dat het water van buiten je perceel niet kan binnenstromen binnen je perceel. Werk met verhoogde plantzones, afboordingen, verhoogde opritten…
2. Voorzie een afwateringssystemen: Overweeg het aanleggen van afwateringssystemen, zoals greppels, afvoerbuizen, en regenpijpen. Deze kunnen overtollig water effectief afvoeren.
3. Regentonnen: Regentonnen kunnen worden gebruikt om regenwater op te vangen en later te gebruiken voor irrigatie, waardoor het niet op het oppervlak blijft staan.
4. Verhoogde bedden: Overweeg het gebruik van verhoogde bedden voor planten. Deze verhogen de wortels boven het grondniveau, wat kan helpen bij het voorkomen van wateroverlast.
5. Goede bestrating: Kies permeabele bestratingsopties, zoals grind, grindtegels of geperforeerde bestrating, die water in de bodem laten wegzakken in plaats van af te voeren.
6. Plant keuzes: Kies planten die goed gedijen in natte omstandigheden als je tuin van nature neiging heeft tot waterophoping.
7. Terras- of opritten met helling: Zorg ervoor dat terrassen, opritten en paden correct worden afgevlakt om water weg van gebouwen en andere gewenste gebieden te leiden.
8. Beplanting: Plant struiken en bomen met diepe wortels, zoals wilgen of populieren, die het water uit de bodem halen.

Deze elementen zijn natuurlijk geen exacte wetenschap. Het is belangrijk om de specifieke situatie in je tuin te evalueren en passende maatregelen te nemen om water te beheren en af te voeren op een manier die overstromingen en schade voorkomt. Bij gigantische wateroverlast, zoals in Pepinster, zullen deze ingrepen niet baten. Maar hopelijk kunnen kleine rampen op deze manier wel afgewend worden. In sommige gevallen kan professioneel advies nuttig zijn om de beste oplossingen te bepalen.

Hoe water vasthouden in de tuin?

Nu we ervoor hebben gezorgd dat overtollig water buiten ons perceel wordt gehouden in de winter, moeten we ervoor zorgen dat elke druppel die binnen ons perceel valt, in de zomer wordt vastgehouden. Dit zorgt ervoor dat we de drogere periodes, die ongetwijfeld zullen blijven komen, kunnen overbruggen. Zo kunnen we de tuin beter beschermen en onze eigen beleving vergroten tijdens warme dagen. Water zorgt voor een verfrissend gevoel. Niet alleen doordat de planten water uit de grond kunnen opnemen voor verkoeling, maar ook het klateren van water kan psychologisch verlichtend werken bij zeer warm weer. Hier zijn enkele tips:

1. Mulch: Bedek de bodem rond planten met een dikke laag organische mulch, zoals stro, houtsnippers, of compost. Mulch helpt water vast te houden door verdamping te verminderen en voorkomt dat de grond uitdroogt.
2. Regentonnen: Opnieuw de regenton! Het vastgehouden regenwater kan worden gebruikt voor het besproeien van planten, waardoor het kraanwater wordt bespaard.
3. Waterelement: Voorzie een kabbelend waterelement. Hiermee hou je geen extra watervolume vast, maar psychologisch is dit van goudwaarde.
4. Grondverbetering: Verbeter de bodemstructuur door organisch materiaal toe te voegen, zoals compost. Een rijke, goed doorlatende bodem kan meer water vasthouden.
5. Wadi: Werk met hoogteverschillen waarin regenwater wordt opgevangen en geleidelijk in de grond sijpelt. Voorzie een overloop zodat bij hevige regenval het water uit de tuin verwijderd kan worden.
6. Terras- of opritten met helling: Zorg ervoor dat terrassen, opritten en paden correct worden afgevlakt om water naar beplantingsgebieden te leiden in plaats van af te voeren.
7. Watergeefpraktijken: Geef planten langzaam en diep water in plaats van oppervlakkig. Dit moedigt diepe wortelgroei aan, waardoor planten beter bestand zijn tegen droogte.
8. Herbestrating: Overweeg het herinrichten van de tuin met meer permeabele materialen en regenbestendige landschapsarchitectuur.

Het vasthouden van water in de tuin is niet alleen goed voor het milieu, maar kan ook leiden tot gezondere planten en lagere waterrekeningen. Het is belangrijk om de specifieke behoeften en omstandigheden van jouw tuin in overweging te nemen bij het implementeren van deze maatregelen.

Waterhuishouding in onze tuin is een van de belangrijkste elementen om van jouw tuin een succes te maken. Denk hierover na in het begin van je planproces en je zult er later de vruchten van plukken. Doe dit niet en al snel sta je voor een voldongen feit: Wie water niet beheerst, wordt beheerst door water.